Deze site wordt vaak bezocht. Als je denkt een goede aanvulling te hebben of je hebt een vraag, mail het ons. Of bezoek het messageboard en voeg je boodschap toe.
.: Omgang met kinderen :.
We werken momenteel aan een stuk voor onderwijzers en leraren over het omgaan met kinderen in de klas. Beetje bij beetje zal dit op de site worden gezet.
De doelstelling van het moderne onderwijs is om kinderen mondig te maken en vooral zelfstandig. Zo staan er nog een paar prachtige doelstellingen in. Hoe leren we ze dat, mondig worden? Door ze te vertellen dat ze hun mond moeten houden en luisteren naar wat de leraren ze te vertellen hebben! Dat moet toch op een andere manier kunnen?
Ook onze kinderen zijn naar school geweest en dat ging niet helemaal zonder slag of stoot. De oudste ging lekker tot hij in groep acht een werkstuk moest maken en dat op zondagmiddag bedacht. Niet dat het erg was dat hij het op een zondagmiddag bedacht, maar wel, dat het de maandag daarop ingeleverd moest worden. Het maken wilde niet vlotten, want hij had geen idee hoe hij het aan moest pakken. We hebben uitgelegd hoe je een werkstuk maakte en hem toen zijn gang laten gaan. De dag daarop was het min of meer af, maar hij had inmiddels wel geleerd, dat hij meer vooruit moest denken, dan zijn neus lang was.
De jongste kon zijn aandacht er niet bij houden en keek liever naar buiten. Geregeld stond ik tevergeefs bij de uitgang van de school op hem te wachten. Terwijl de andere kinderen naar buiten kwamen, naar hun moeder of vader renden en een vrije middag hadden, zat mijn geliefde zoon nog op school om zijn werk af te maken. We hadden geduld, heel veel geduld.
Met de overgang naar de middelbare school, maakten we de volgende afspraak met ze. We zouden er niet achteraan zitten, geen agenda's controleren, niet vragen of ze hun huiswerk al af hadden, we zouden ze niet overhoren, etc. We zouden ze alleen helpen als ze daarom vroegen en we zouden hen verder hun gang laten gaan. Als ze zouden blijven zitten, zouden ze op een lager niveau geplaatst worden. Maar we zouden onze houding niet aanpassen en verder geen maatregelen nemen. Dan moesten ze later maar een avondschool gaan doen. Nou konden we dat makkelijk zeggen, want ze hadden een goede CITO toets gemaakt en zaten op het VWO. Dus dat niveau lager kon makkelijk. Bovendien wisten we dat ze het niveau best aan konden. Als ze het niet zouden redden, zou dat komen omdat ze er geen moeite voor deden. En dat is dan hun probleem. De oudste heeft de school helemaal zonder problemen doorlopen. De jongste deed niets en liep in de vierde klas eindelijk vast. Hij had tig onvoldoendes op zijn eerste rapport. Toen we hem confronteerden met de afspraak die we met hem hadden gemaakt, vroeg hij ons hem tot het eind van dat schooljaar te geven, want hij had niet gedacht dat we het echt hadden gemeend. Hoewel hij tegelijkertijd toegaf dat we altijd consequent onze afspraken waren nagekomen. Omdat het in principe niet uitmaakte of hij na de kerstvakantie naar de HAVO ging of aan het eind van het jaar, gaven we hem die tijd. Er hoefde verder geen woord meer over vuil gemaakt te worden en de sfeer werd niet verziekt. Hij wist dat hij de consequenties van zijn eigen gedrag zou moeten dragen en wilde de gevolgen van het niets doen, niet accepteren. De conclusie was dus dat hij moest gaan werken en dat heeft hij dan ook vanaf dat moment gedaan, inclusief tijdens zijn vervolgstudie. Hij heeft keurig in zes jaar zijn VWO gehaald en in 4 jaar zijn vervolgstudie Medische Biologie.
Wat we met dit verhaal willen aangeven, is dat kinderen best in staat zijn de consequenties van hun eigen gedrag te dragen als ze het maar van jongsaf aan geleerd krijgen. Je zult ze moeten helpen om de consequenties te kunnen overzien. In ons huis nooit een onvertogen woord gevallen over school of huiswerk en ook dat is al bijzonder. Als er eens een onvoldoende werd gehaald voor een proefwerk, vroegen we alleen hoe dat kwam. Het grappige is, dat ze nooit met een vingertje wezen naar de leraar. We hoorde nooit dat de leraar moeilijke vragen stelde, of dat de vragen onduidelijk waren, of dat er te weinig tijd was voor het proefwerk of.....of.... Ze vertelden in alle eerlijkheid dat ze er geen barst aan gedaan hadden. Prima. Hun probleem. Op deze manier hebben beiden geleerd de verantwoordelijkheid bij zichzelf te houden en niet een ander de schuld te geven.
Keuzes
De oudste heeft lang getwijfeld of hij wilde promoveren op een natuurkundig onderwerp of les wilde geven of misschien nog wel iets anders. We hebben daar met elkaar lang en breed over gesproken. Niet in de sfeer van het ene na het andere advies: je zou zus moeten doen of je zou zo moeten doen. Alleen maar open vragen stellen zodat hij zijn eigen gedachten, gevoelens en ideeën over zijn toekomst duidelijker zou krijgen. Hij heeft een fantastische keuze gemaakt. En die keuze is zo fantastisch, omdat het zijn eigen keuze is, waarvoor hij ook zelf de verantwoordelijkheid draagt. Hij werkt als docent natuurkunde op een middelbare school en volgt daarnaast de lerarenopleiding aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zo houdt hij ook nog tijd over voor zijn geliefde hobby zeillessen geven en niet te vergeten: tijd voor zijn vriendin met wie hij inmiddels samenwoont en tijd voor een sociaal leven.
De jongste kwam er tijdens zijn laatste studiejaar achter dat hij er niet aan moest denken tot aan zijn 65ste als moleculair bioloog in een laboratorium te moeten werken. Zijn hobby was het bouwen van websites en programmeren.
Zijn verstandige besluit was de studie toch volledig af te ronden binnen de daarvoor gestelde termijn. Hij heeft zich helemaal suf gewerkt, totdat zijn weerstand zo was verminderd dat hij prompt tijdens de afstudeerfase een ernstige vorm van de ziekte van Pfeiffer opliep. Het is hem allemaal gelukt met schitterende cijfers. Tijdens zijn afstudeerpresentatie kreeg hij 3 banen aangeboden en heeft lang moeten nadenken. Hij heeft gekozen voor de functie waarbij hij zijn kennis van de medische biologie uitstekend kon combineren met zijn hobby. Hij werkt nu al bijna 2 jaar met heel veel plezier als bio-informatica specialist in het Leids Universitair Medisch Centrum in Leiden. En hij is inmiddels begonnen met een eigen bedrijf.
Bij beide keuzes zijn wij als ouders wel betrokken geweest, maar we hebben de keuzes bij voorbaat geaccepteerd en gerespecteerd. Het is hun leven, hun toekomst, waarmee zij gelukkig willen zijn. Hier geldt ook weer: open vragen stellen, actief luisteren en vooral je eigen mening voor je houden. Ze weten zelf wat het beste is voor hen. Want dat wat je leuk vindt, daar ben je goed in en waar je goed bent, daar moet je je werk van maken, want dan vind je het leuk.
Interne motivatie
De kids wilden zelf leren. Ze deden het voor zichzelf en niet voor een ander. Wij waren ook tegen de bekende 'beloningen' bij het goede rapport. Waarom? Die beloning zou voor hen vanzelf komen als ze bereikten wat ze wilden. Wanneer kinderen een interne motivatie hebben, hoef je ze niet aan het werk te houden. Dan maak je een externe motivatie. In de praktijk blijkt dat externe motivatie niet werkt NAAR het gewenste doel, maar alleen VAN de straf AF. Het kind wordt niet gemotiveerd om iets bereiken, maar wordt gemotiveerd om straf te vermijden. Externe motivatie is niet blijvend. Wanneer een leraar streng het huiswerk controleert, veroorzaakt hij alleen maar veel overschrijven in de pauze. Voor mij is dat hetzelfde als niet maken.
Wanneer je een kind zijn eigen beslissingen laat nemen, zal het kiezen voor een opleiding, of niet. En als het dan van school wil? Wat dan nog? Hij of zij gaat werken, komt zichzelf op een gegeven moment tegen omdat hij ontevreden is met de situatie en gaat dan alsnog naar (avond)school, maar dan wel vanuit een interne motivatie. Uiteindelijk komt het wel. Een goed voorbeeld van interne motivatie is het mee galmen van de tekst van hun lievelingslied. Het gaat vanzelf, maar eens op een keer is het geleerd en onthouden! Hoe komt het toch, dat leren op school soms helemaal niet gaat, het kind kan niks onthouden, maar over zijn hobby kan ie uren praten en allerlei ingewikkelde details vertellen. Het is simpel. Je leert als vanzelf, wanneer het je interesse maar heeft! Interne motivatie maakt leren leuk!
Natuurlijk wil je als ouders het beste voor je kind, dus wil je hem of haar stimuleren (lees: dwingen op school zijn of haar best te doen), maar weet jij wel altijd wat het beste is? Heeft het kind zelf daar geen ideeën over? Hier is het tijd in een gesprek te gaan zoeken naar een win-win situatie.
Iemand die veel onderzoek naar leren heeft gedaan, was Carl Rogers. Zijn "Leren in vrijheid" van uitgeverij De Toorts, is alleen nog in de bibliotheek te krijgen.
Een aantal uitgangspunten van Carl R. Rogers:
Ieder mens heeft een natuurlijk vermogen tot leren.
Als het leren de leerling bij zijn eigen doelstellingen helpt gaat het makkelijk en is het zinvol.
Kennis die een verandering in gedrag teweeg brengt, leidt tot verzet.
Leren gaat het makkelijkst in een veilige omgeving.
Zinvolle kennis is die, die men al doende leert.
Als een leerling op een verantwoorde manier deelneemt aan het leerproces, gaat het leren beter.
Als iemand zijn gehele wezen bij het leren betrekt, dus zowel intellect, gevoel en lichaam dan is het veel duurzamer en diepgaander, dan alleen leren met het denken.
Onafhankelijkheid, creativiteit en zelfvertrouwen worden bevorderd als zelfkritiek en zelfbeoordeling van nature aanwezig zijn en de beoordeling door anderen minder belangrijk is.
De meest nuttige vorm van leren, is juist het leren te leren, zodat je weet hoe je het aan moet pakken.
Al deze punten geven aan, dat er makkelijk geleerd kan worden, als het maar uit een interne motivatie voortkomt. Aan jou de keus ... wat wil je als je ziet dat het op school niet goed gaat? Je kind dwingen de school af te maken, zijn gevoelens te negeren, of geef je hem de keus? Niet alleen leren in vrijheid, maar ook kiezen in vrijheid!
De doelstelling van het moderne onderwijs is om kinderen mondig te maken en vooral zelfstandig. Zo staan er nog een paar prachtige doelstellingen in. Hoe leren we ze dat, mondig worden? Door ze te vertellen dat ze hun mond moeten houden en luisteren naar wat de leraren ze te vertellen hebben! Dat moet toch op een andere manier kunnen?
De kids wilden zelf leren. Ze deden het voor zichzelf en niet voor een ander. Wij waren ook tegen de bekende 'beloningen' bij het goede rapport. Waarom? Die beloning zou voor hen vanzelf komen als ze bereikten wat ze wilden. Wanneer kinderen een interne motivatie hebben, hoef je ze niet aan het werk te houden. Dan maak je een externe motivatie. In de praktijk blijkt dat externe motivatie niet werkt NAAR het gewenste doel, maar alleen VAN de straf AF. Het kind wordt niet gemotiveerd om iets bereiken, maar wordt gemotiveerd om straf te vermijden. Externe motivatie is niet blijvend. Wanneer een leraar streng het huiswerk controleert, veroorzaakt hij alleen maar veel overschrijven in de pauze. Voor mij is dat hetzelfde als niet maken.
